Het Masker
Ik sta in de rij bij de supermarkt. Ik glimlach naar de caissière. Ik praat met de klant naast me over het weer. Van buiten ziet alles normaal. Maar vanbinnen ben ik aan het verdrinken.
Dit is mijn leven met Complex Posttraumatische Stress Stoornis (CPTSS). Een leven waarin ik elke dag een masker draag. Een masker dat zegt: "Alles is oké." Terwijl mijn brein schreeuwt: "Niets is oké."
CPTSS is geen keuze. Het is geen karakterfout. Het is een medische aandoening die ontstaat na langdurige blootstelling aan trauma. En toch voelt het alsof ik alleen ben in deze strijd.
Wat is CPTSS? (En Waarom Het Anders Is Dan PTSS)
Veel mensen hebben gehoord van PTSS, Posttraumatische Stress Stoornis. Maar CPTSS is anders. Waar PTSS vaak voortkomt uit een enkel traumatisch gebeurtenis (bijv. een ongeluk, een aanval), ontstaat CPTSS door langdurige blootstelling aan trauma, zoals:
-
Emotioneel, fysiek, of seksueel misbruik.
-
Verwaarlozing in de kindertijd.
-
Langdurige blootstelling aan geweld of bedreigingen.
-
Leven in een toxische omgeving (bijv. een veeleisende cult, een gewelddadige relatie).
En de gevolgen? Die zijn diepgaand en alomvattend:
Emotioneel
-
Chronische schaamte en schuldgevoelens (ook als je niets hebt gedaan om die te verdienen).
-
Een verstoord zelfbeeld (je voelt je leeg, waardeloos, of alsof je niet echt bestaat).
-
Extreme emotionele reacties (woede, verdriet, angst) op ogenschijnlijk kleine dingen.
Lichamelijk
-
Chronische pijn (bijv. hoofdpijn, rugpijn, fibromyalgie).
-
Auto-immuunziekten (het lichaam valt zichzelf aan na jarenlange stress).
-
Vermoeidheid die niet weggaat, hoe veel je ook rust.
Cognitief
-
Concentratieproblemen (je brein voelt als een zeef).
-
Geheugenverlies (je vergeten waar je je sleutels hebt neergelegd, of wat je gisteren hebt gedaan).
-
Dissociatie (het gevoel dat je buiten je lichaam staat, of dat de wereld niet echt is).
Sociaal
-
Moeite met vertrouwen (je verwacht dat mensen je zullen kwetsen, ook als ze dat niet doen).
-
Problemen met relaties (je trekt je terug, of je wordt juist te clingy).
-
Sociale uitputting (na een gesprek voel je je alsof je een marathon hebt gelopen).
De Onzichtbare Gevangenis
Het ergste van CPTSS? Niemand ziet het.
Je ziet niet de nachtmerries die me elke nacht wakker houden. Je ziet niet de paniekaanval die me overvalt als ik in een drukke ruimte ben. Je ziet niet de leegte die ik voel als ik omringd ben door mensen. En omdat je het niet ziet, is het makkelijk om te denken dat het er niet is. Makkelijk om te zeggen:
-
"Doe niet zo moeilijk."
-
"Andere mensen hebben het erger."
-
"Je ziet er goed uit, dus het valt wel mee."
Maar het valt niet mee. Het is een strijd. Elke dag.
Er zijn zoveel mythen over CPTSS. Mythen die kwetsen. Mythen die isoleren. Mythen die ontkennen wat we doormaken.
Mythes #1: "Je hebt gewoon een slechte dag."
CPTSS is geen slechte dag. Het is een levenslange aandoening. Een aandoening die elke dag beïnvloedt—of je nu een goede dag hebt of niet.
Mythes #2: "Je moet gewoon positief denken."
Positief denken is geen oplossing voor CPTSS. Het is geen kwestie van mindset. Het is een neurologische aandoening die niet zomaar weggepoetst kan worden met een glimlach.
Mythes #3: "Iedereen kan genezen als ze maar hard genoeg werken."
Dit is misschien wel de pijnlijkste mythe. Alsof CPTSS een keuze is. Alsof het iets is waar je mee kunt stoppen als je maar wilt.
Maar voor veel mensen met CPTSS is genezing geen optie. En dat is oké. Leven met CPTSS is geen falen. Het is een realiteit.
Mythes #4: "Je ziet er goed uit, dus het valt wel mee."
Uiterlijk bewijs is geen bewijs van innerlijke rust. Ik kan er perfect uitzien, maar vanbinnen kapot zijn. En dat is oké.
De Taal van Trauma: Woorden die Wonden of Helpen
Taal is machtig. Taal kan helen, maar taal kan ook kwetsen. Voor mensen met CPTSS is taal niet zomaar een manier om te communiceren—het is een levenslijn of een dodelijke val.
Woorden die Wonden
❌ "Doe niet zo moeilijk." → Ontkent mijn pijn.
❌ "Andere mensen hebben het erger." → Minimaliseert mijn strijd.
❌ "Je moet gewoon positief denken." → Ontkent de complexiteit van trauma.
❌ "Je ziet er goed uit, dus het valt wel mee." → Ontkent mijn onzichtbare strijd.
Woorden die Helpen
✅ "Ik geloof je." → Valideert mijn ervaring.
✅ "Het is oké om niet oké te zijn." → Normaliseert mijn gevoelens.
✅ "Ik ben er voor je." → Biedt steun zonder oordeel.
✅ "Wat kan ik voor je doen?" → Geef me controle over mijn behoeften.
Hoe Ik Leef met CPTSS (En Wat Me Helpt)
Leven met CPTSS is moeilijk. Maar het is niet onmogelijk. Dit zijn de dingen die mij helpen:
1. Erkenning
De eerste stap was erkennen dat ik CPTSS heb. Dat mijn pijn echt is. Dat mijn strijd telt.
2. Therapie
Ik heb veel therapieën geprobeerd. Sommige werkten. Sommige niet. Maar elke stap was een stap in de goede richting.
-
EMDR (maar alleen als het veilig en goed begeleid is).
-
Somatische therapie (om de lichamelijke effecten van trauma te verwerken).
-
Groepstherapie (om te zien dat ik niet alleen ben).
3. Zelfzorg
Zelfzorg is geen luxe. Het is overleven.
-
Rust (ook als ik me schuldig voel omdat ik "niets doe").
-
Beweging (yoga, wandelen—alles wat mijn lichaam helpt ontspannen).
-
Grenzen stellen (neen zeggen als ik nee bedoel).
4. Verbinding
Het vinden van lotgenoten was een gamechanger. Mensen die wel snappen hoe het is. Mensen die wel weten wat CPTSS is. Mensen die wel begrijpen wat ik doormaak.
5. Activisme
Ik vecht niet alleen voor mijzelf. Ik vecht voor iedereen die leeft met CPTSS. Door te schrijven, te delen, en te praten over mijn ervaringen, hoop ik dat anderen zich gezien en gehoord voelen.
Reactie plaatsen
Reacties