Als trauma in de familie zit

Familie is waar we vandaan komen. Soms is het ook waar het begon.

Trauma trekt zich niets aan van familiegrenzen. Het kan een kind zijn dat lijdt, een ouder, een broer of zus. En hoe dan ook, het raakt het hele systeem. De sfeer aan tafel. De manier waarop er gepraat of juist gezwegen wordt. De dingen die 'er niet over gesproken worden'.

Als familielid wil je helpen. Maar je weet misschien niet hoe. Of je weet het wel, maar het lukt niet. Dat is menselijk.

Hoe trauma zich verspreidt in families

Trauma werkt door, soms over generaties heen. Een ouder die zelf nooit de kans heeft gekregen om te verwerken, geeft onbewust iets door aan zijn of haar kinderen. Niet door wat ze zeggen, maar door hoe ze reageren. Door de sfeer die ze meebrengen. Door wat ze niet kunnen geven.

Dit noemen we transgenerationele overdracht. Het is geen verwijt naar ouders, het is een fenomeen dat vraagt om begrip.

Herken je dit?

Bepaalde onderwerpen zijn taboe in de familie. Er wordt meer gezwegen dan gesproken. Emoties worden niet erkend of juist overdreven. Er is altijd wel een sfeer van lopen-op-eieren bij bepaalde familieleden.

Wat je als familielid kunt doen

• Luister zonder te willen oplossen,  aanwezig zijn is al heel veel.
• Vermijd oordelen over hoe iemand omgaat met zijn of haar trauma.
• Leer over trauma, begrijp dat gedrag een functie heeft, ook als het onbegrijpelijk lijkt.
• Vraag wat iemand nodig heeft, in plaats van te raden wat goed voor hem of haar is.
• Houd contact, ook als het moeizaam gaat. Isolement maakt trauma erger.

Als het jou te zwaar wordt

Je hoeft niet alles te dragen. Familieliefde betekent niet dat jij jezelf verliest. Als jij merkt dat de belasting te groot wordt, dat jij zelf tekortkomt, niet meer slaapt, of jezelf voortdurend aanpast, is dat een signaal.

Praat met iemand buiten de familie. Een vertrouwde vriend, een therapeut of een coach. Niet om te klagen, maar om lucht te krijgen.