Wat is een trauma?

 

Een trauma is een onverwerkte gebeurtenis vanuit het verleden, zoals een ongeval, overlijden van een belangrijk persoon, seksueel misbruik of geweld. Een onzichtbare wond in je ziel: niet te zien, maar wel te voelen. De gebeurtenis blijft voor vervelende gevoelens zorgen. Het kan zijn dat je angstig of emotioneel bent, de gebeurtenis herbeleeft of er erg veel aan moet denken.

Een trauma is een gebeurtenis zo ongewoon, schokkend, pijnlijk of extreem dat je er niet mee om kunt gaan. Je blijft bijvoorbeeld steken in gevoelens, van onmacht, het verloren zijn, angst, woede, verdriet of eenzaamheid. 
Voorbeelden van een trauma zijn:
> Mishandeling
> Bedreiging
> (huiselijk) Geweld
> (seksueel) Misbruik
> Overlijden dierbare
> Scheiding
> Meemaken ongeval, inbraak, overval
> Oorlogsgeweld

Er zijn ook psychosociale factoren welke naar mijn bescheiden mening in het licht van trauma gezien mogen worden.
Voorbeelden hiervan zijn:
> (langdurende) Onenigheid met mensen, instanties of werk
> Pesterijen
> Discriminatie
> Relatie en/of gezinsproblemen
> Gevoel van eigenwaarde
> Mate van zelfvertrouwen
> Problemen van medische aard
> Problemen van financiële aard

Wanneer heb je een trauma?
Je hebt een trauma als de gebeurtenis zoveel indruk op je heeft gemaakt, dat je het moeilijk een plek kunt geven. Na een nare gebeurtenis krijg je te maken met verschillende emoties zoals angst, verdriet, hulpeloosheid, schuld en/of boosheid. Dit is logisch en vaak worden deze emoties vanzelf minder. Maar als dit niet het geval is en je last blijft houden, spreken we van een trauma.

Hoe ontstaat een trauma?
Als je ergens van schrikt of ergens emotioneel op reageert, slaat jouw emotiecentrum dit op in het brein. Je brein slaat dit op zodat ‘gevaar’ in de toekomst voorkomen kan worden. Dit opslaan zorgt er alleen in het vervolg voor dat als jij iets ziet wat jou doet denken aan de gebeurtenis, zowel jouw lichaam als brein hier heftig op reageren. Denk bijvoorbeeld aan het zien van een treinspoor nadat je een treinongeluk gezien of meegemaakt hebt. Het treinspoor is hierbij een trigger geworden.

Je lichaam en brein zien deze trigger aan als ‘gevaar’ en dit zorgt voor zowel emotionele- als stressreacties. Diezelfde (angstige) herinneringen van toen, komen dan weer naar boven. Het zien van een kleine trigger, wat dus eigenlijk geen gevaar op zich vormt, zorgt bij een trauma voor grote gevolgen. Als je dit ervaart terwijl er geen duidelijk aanwijsbare oorzaak is, heb je waarschijnlijk een trauma.

 Soorten trauma’s
Er zijn twee verschillende soorten trauma’s. Bij het eerste soort is er één keer iets gebeurd wat traumatisch was voor jou. Dit heet een enkelvoudig trauma. Bij het tweede soort heb je meerdere nare ervaringen gehad over een langere periode. Dit heet een meervoudig of complex trauma.

Enkelvoudig trauma
Bij een enkelvoudig trauma maakte je één keer iets heftigs mee, bijvoorbeeld een ongeluk of overval. Deze heel vervelende gebeurtenis heb je nog niet goed verwerkt en dit leidde vervolgens tot een trauma. Enkelvoudig betekent niet dat dit trauma minder erg is dan een meervoudig of complex trauma. Beide soorten kunnen veel grip hebben op jouw leven.

Meervoudig of complex trauma
Als je voor een langere periode of meerdere keren iets vervelends meemaakt, is er een kans dat je een meervoudig trauma ontwikkelt. Voorbeelden hiervan zijn terugkerende mishandeling, herhaald seksueel misbruik of gepest worden. Doordat je meerdere malen te maken had met dezelfde trigger, kunnen de klachten hoog oplopen bij een meervoudig of complex trauma. Hierbij komen vaak ook andere klachten voor, zoals een angststoornis, een negatief zelfbeeld of verslavingsproblemen. Het is mogelijk dat een meervoudig of complex trauma je karakter en ontwikkeling beïnvloedt, omdat het ‘dieper’ in je systeem is opgenomen.

De symptomen van een trauma
De symptomen van trauma ervaart iedereen anders. Over het algemeen denk je vaak terug aan de situatie en focus je je moeilijk op de realiteit. Ook merk je misschien trauma in je lichaam. Het stressniveau van je lichaam is verhoogd, waardoor je voortdurend alert bent. Dit gaat soms samen met een verhoogde hartslag en ademfrequentie. Je kunt je dus steeds opgejaagd voelen zonder dat daar een duidelijke reden voor is. Ook kunnen de emotionele klachten elk moment van de dag voorkomen.

Je kunt op verschillende momenten last krijgen van het trauma, zowel kort na de gebeurtenis, maar ook pas jaren later wanneer je dacht alles verwerkt te hebben. Door een trauma ontstaan ook andere problemen, zoals een depressie, angst en/of een laag zelfbeeld. Ook komen verslavingsproblemen voor. Hiervoor gebruik je verdovende middelen om je angst(en) te verminderen en te ontspannen. Misschien vermijd je ook wel bepaalde situaties en gedachten om met de stress en angst om te gaan.

Bij een trauma kunnen de volgende klachten voorkomen:

> flashbacks/nachtmerries
> concentratieproblemen
> angst/stress
> verdriet
> boosheid
> vermijdingsgedrag
> vermoeidheid
> hulpeloosheid
> prikkelbaarheid
> verhoogde bloeddruk/hartslag
> kans op depressie of verslavingsproblematiek
> huilen, zo ineens.
> snel schrikken
> agressie
> teruggetrokken houding
> niet willen praten
> druk of onrustig gedrag

Het lijkt misschien een goed idee om je trauma weg te stoppen, maar dat is het niet. Door er niet aan te denken hoef je er ook niet mee om te gaan. Hierdoor komen trauma gerelateerde klachten soms hard terug. Ook vertoon je soms vermijdingsgedrag, misschien zonder dat je het zelf doorhebt. Uiteindelijk zal het jouw herstel ten goede komen als je juist luistert naar je gevoel en daar iets mee doet. Zoek hulp als je dat nodig hebt.

Ook jouw omgeving kan een bron van steun zijn. Het zal erg helpen om open te vertellen over je klachten aan iemand die jij vertrouwt. Ken je iemand met een trauma? Het helpt als je er voor diegene bent. Op een veilige manier over het trauma praten helpt om het te verwerken.

Hoelang het duurt voordat iemand een trauma verwerkt heeft, verschilt sterk per persoon. Als je een paar keer in aanraking bent gekomen met de trigger en hierbij niks gebeurt, krijgt jouw lichaam door dat er geen echt gevaar is bij de trigger. Hierbij nemen de ‘gevaar’ reacties af en zo ook de klachten die hierbij komen kijken. Als dit niet het geval is en je voor een langere periode trauma gerelateerde klachten blijft houden, kan dit overgaan in een posttraumatische stressstoornis (PTSS) of complex posttraumatische stressstoornis (CPTSS).

Tips:
Ga wandelen, bij voorkeur door rustige gebieden zoals bos en strand.
Gebruik een nachtlampje. Het kan helpen om je te focussen als je wakker schrikt na een nachtmerrie.
Hou jezelf bezig met een hobby. Of dat nu diamond painting, tuinieren of postzegels verzamelen is; het maakt niet uit als je maar bezig blijft.

En: blijf er vooral over praten! Met bijvoorbeeld je partner, goede vrienden, psycholoog, psychotherapeut of hier op traumamaatje.

 

"Soms is het beter om te zwijgen over hoe jij je voelt. Het doet namelijk zoveel pijn als je in je hart weet dat ze je wel horen maar je woorden niet begrijpen" (Auteur: onbekend)