Babi pangang is niet Chinees. Het is in Nederland bedacht, voor Nederlandse monden, met Nederlandse ingrediënten en een Nederlandse saus. Toch bestellen we het als "de Chinees". Het is zo vertrouwd geworden dat niemand meer vraagt waar het vandaan komt.
Hetzelfde geldt voor meer gerechten. De dikke tomatensaus over de foe yong hai is hier verzonnen. De pindasaus uit het potje is veel zoeter en dikker dan wat in Indonesië op tafel komt. De kapsalon is in 2003 in Rotterdam ontstaan, op verzoek van een kapper. Het lijkt authentiek, maar het is onderweg aangepast. En daarna is het voor het origineel aangezien.
"Ze is gewoon moeilijk." "Hij is kil." "Ze is perfectionistisch." "Hij kan niet tegen kritiek." Zulke zinnen klinken als beschrijvingen van een persoon. Maar vaak is het gedrag geen eigenschap. Het is een overlevingsrecept. Het is ontstaan in een keuken waar je als kind niet zelf de ingrediënten koos. Je paste aan wat je had, met wat er was, om te overleven. Het resultaat werkte. Het werd een vast gerecht. En na jaren vraagt niemand meer, ook jijzelf niet, waar het vandaan komt.
De saus die erover wordt gegoten
Bij de foe yong hai bestaat het gerecht in China echt, maar de saus is Nederlands. Zo is het ook met trauma. Het trauma is er, echt en herkenbaar. Maar over de ervaring wordt iets heen gegoten dat de omgeving heeft bedacht: "Je moet het loslaten." "Het is al zo lang geleden." "Denk positief." Dikke, zoete, goedbedoelde saus. Het smaakt de gever beter dan de ontvanger.
De potjesversie
De pindasaus uit het potje is de gestandaardiseerde variant. Bij CPTSS is dat de uitleg dat trauma een nare gebeurtenis is die je verwerkt, waarna het klaar is. Handig, snel, voor iedereen te begrijpen. En ver verwijderd van de verse variant: dunner, complexer, per persoon anders, met kruiden die je alleen kent als je het zelf hebt gemaakt.
De kapsalon
Niemand heeft de kapsalon bedoeld zoals hij nu is. Het is een combinatie die ontstond en toen overal besteld werd. Dat is ook wat ik zie bij cliënten: trauma, schaamte, een hulpverleningssysteem en een werkgever komen samen in een mengvorm die in geen enkel handboek staat. Het lijkt een eigen gerecht, maar het is een stapeling.
Wat dit betekent
Als wat je doet een recept is, dan is het veranderbaar. Een karaktereigenschap voelt vast. Een recept kun je bekijken, ingrediënt voor ingrediënt. Je kunt vragen: wie heeft dit bedacht, wanneer, en waarvoor? En je kunt besluiten wat je houdt en wat je laat staan.
En voor wie van buitenaf kijkt: wees voorzichtig met het woord "authentiek". Wat jij als normaal beschouwt, is misschien al een aangepaste versie van iets dat ooit heel anders was.
Reactie plaatsen
Reacties