Gisteren ging ik naar een begraafplaats om de gevallenen om me heen te herdenken. Ik stond tussen de witte stenen, rij na rij, elke steen met een naam en een rang, en ik bedacht me iets wat me sindsdien niet loslaat.
Ook CPTSS kent een hiërarchie. Een leger in je lijf
In de boeken staan de symptomen netjes naast elkaar. Maar wie ermee leeft, weet dat het geen lijstje is, maar een leger. Er is altijd iemand die vooraan staat. Soms is dat de alertheid, die elk geluid hoort en elke uitgang telt. Soms is het de schaamte, die zacht en dichtbij fluistert. Soms is het de stilte, die een glazen stolp over de dag zet. En soms is het de moeheid, die gewoon gaat liggen waar ze staat.
De plekken wisselen. Dat is het verwarrende. Wat gisteren vooraan stond, ligt vandaag achteraan. Maar dat er een rangorde is, dat wisselt nooit.
Vind ik dat fijn? Nee
Ik zal eerlijk zijn: nee, ik vind dat helemaal niet fijn. Ik ben niet iemand die zich laat vertellen wat hij moet doen onder dwang. En precies zo voelt het. Alsof mijn wil even is uitgeschakeld.
Ik kan me iets voornemen, heel bewust, met een schoon overhemd klaargelegd en een cadeau ingepakt. En dan staat er op het beslissende moment iets anders vooraan, en hang ik mijn eigen jas terug op de kapstok. Niemand dwingt me. Ik doe het zelf. En toch doe ik het niet.
Dat is het wrede: de bevelhebber zit van binnen. Je kunt hem niet ontslaan, niet aanvallen, niet negeren. Je kunt er alleen mee leven.
Maar iets heb ik de laatste dagen begrepen. Mijn wil is niet weg. Hij staat alleen niet bovenaan. Dat is een wezenlijk verschil. Een wil die verdwenen is, kun je niet terughalen. Een wil die even lager staat in de rangorde, kun je leren horen.
En nog iets. Elk onderdeel van die hiërarchie heeft ooit een goede reden gehad. De alertheid wilde dat ik leefde. De vermijding wilde dat ik niet nog eens werd geraakt. De stilte wilde dat ik niet doodging van wat ik voelde. Het probleem is niet dat ze er zijn. Het probleem is dat de oorlog voorbij is en niemand het ze heeft verteld.
Ik heb jarenlang gevochten tegen mijn eigen symptomen, met alle middelen die ik geleerd had. Het leverde vooral een tweede front op. Wat nu iets lijkt te doen, is iets rustigers: het bijhouden van een register. Weten wie er staat. Hun namen kennen. Weten wat ze willen.
Dat is geen genezing. Ik geloof niet meer in verhalen waarin alles uiteindelijk goed komt. Maar het is wel iets. Het is het verschil tussen een soldaat in de rij en degene die de rij leest.
Als je dit herkent, ben je niet zwak en ben je niet onwillig. Je hebt een wil, en die wordt regelmatig overstemd. Dat zegt niets over wie je bent.
Reactie plaatsen
Reacties