Vergeven en Vergeten

Veel slachtoffers van (seksueel) geweld krijgen het advies om hun daders te vergeven en te vergeten.

Dat advies is vaak goedbedoeld. Mensen hopen dat je je dan sneller beter voelt, rust vindt, verder kunt.
Maar binnen traumaherstel is dit advies niet alleen niet helpend, het kan zelfs schadelijk zijn.

Hieronder lees je vijf redenen waarom “vergeven en vergeten” geen gezonde leidraad is voor trauma-overlevenden.

Vergeten is geen vergeving

Echte vergeving vereist herinnering, niet het ontbreken daarvan.
Als je iets niet meer weet, is er niets om te vergeven.
Stel: een vriend noemt je een kwetsende, lasterlijke naam. Als je dit de volgende dag niet meer herinnert, heb je hem niet vergeven. Je bent het simpelweg vergeten.
Vergeving betekent niet dat je iets uitwist, maar dat je erkent wat er gebeurd is en daar op een andere manier toe leert verhouden.
Vergeving veroorzaakt geen geheugenverlies. Wanneer iemand oprecht vergeeft, blijft de herinnering bestaan. Soms levenslang.
En dat is geen zwakte, maar een teken van realisme.

Vergeving omarmt herinnering

Vergeving is geen gebeurtenis, maar een innerlijke verschuiving.
Het is een verandering in houding, in gedachten, gevoelens en gedrag ten opzichte van degene die je pijn heeft gedaan.
In het begin kunnen woede, verdriet en wraakfantasieën overheersen. Dat is normaal. Wanneer vergeving eventueel ontstaat, merk je vaak dat die intensiteit afneemt. Niet omdat het verleden verdwenen is, maar omdat jouw innerlijke verhouding ermee verandert.

Je kunt iemand vergeven en tóch exact weten wat er is gebeurd.
Vergeten kan soms een bijproduct zijn van verwerking, maar het is geen voorwaarde en zeker geen doel.

Vergeving geeft je niet de plicht om je geheugen op te offeren.
Je hoeft niet te kiezen tussen herinneren en helen. Dat kan samen bestaan.

Herinnering ondersteunt veiligheid

Voor trauma-overlevenden is veiligheid geen abstract begrip. Het is een noodzaak.
Herinneringen helpen patronen te herkennen. Stel dat je iemand vergeeft voor grensoverschrijdend gedrag en dat gedrag keert later terug. Je geheugen stelt je in staat om te zien: dit is geen incident, dit is een patroon.
Zonder herinnering verdwijnt je interne waarschuwingssysteem.
Juist herinnering maakt het mogelijk om grenzen te stellen, keuzes te maken en jezelf te beschermen.
Soms willen anderen dat je “vergeeft en vergeet” omdat dat voor hén comfortabeler is. Omdat het licht dan uitgaat op wat onveilig was.
Maar jouw spotlight moet aanblijven. Voor jouw veiligheid.

Vergeten is een onrealistische verwachting

De uitdrukking “vergeven en vergeten” suggereert dat relaties een resetknop hebben. Alsof alles weer wordt zoals het was.

Maar relaties werken zo niet.
Ze worden gevormd door ervaringen, inclusief pijnlijke.

Vergeving wist het verleden niet uit. Het markeert hooguit het begin van een nieuwe fase, mét dat verleden als context.
Na grensoverschrijding verandert een relatie onvermijdelijk. Soms subtiel, soms fundamenteel.

Nieuwe grenzen zijn geen teken van wrok, maar van volwassen herstel.
Ze erkennen wat er is gebeurd, in plaats van te doen alsof het nooit heeft plaatsgevonden.

Je hóeft niet te vergeven

Misschien wel het belangrijkste punt: vergeving is geen verplicht onderdeel van traumaherstel.

Er bestaat geen overtuigend bewijs dat herstel alleen mogelijk is als iemand vergeeft. Vele trauma-overlevenden bouwen een betekenisvol, stabiel leven op zonder ooit hun daders te vergeven.

Wanneer vergeving wordt opgelegd, wordt het een nieuwe vorm van geweld.
Dan verschuift de verantwoordelijkheid opnieuw naar het slachtoffer.

Vergeving mag ontstaan, maar hoeft niet.
Het is geen morele plicht en geen therapeutische meetlat.

Vergeef of vergeef niet, maar verlies je geheugen niet

“Vergeven en vergeten” klinkt vriendelijk, maar miskent de realiteit van trauma.
Het kan het vermogen ondermijnen om veilige relaties aan te gaan, grenzen te stellen en jezelf serieus te nemen.

Een gezonder perspectief is dit: Vergeef of vergeef niet, maar vergeet niet.

Herinnering is geen vijand van herstel, et is vaak juist de stille bondgenoot ervan.